Ceremoniał szkolny

Ceremoniał szkolny 
Szkoły Podstawowej im. Szarych Szeregów
w Mrozach Wielkich

Ceremoniał szkolny

Wstęp

1.    Prawo oświatowe a ceremoniał

Zgodnie z zapisem znajdującym się we wstępie do Ustawy z dnia 7 września 1991 r. 
o systemie oświaty: „Kształcenie i wychowanie służy rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, miłości Ojczyzny oraz poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym otwarciu się na wartości kultur Europy i świata. Szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu 
o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności.” oraz artykułem 4 ustawy, gdzie czytamy: „Nauczyciel w swoich działaniach dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych ma obowiązek kierowania się dobrem uczniów, troską o ich zdrowie, postawę moralną i obywatelską z poszanowaniem godności osobistej ucznia.” celowym wydaje się zdefiniowanie i określenie we współczesnej szkole najważniejszych pojęć oraz zachowań uczniów tworzących ceremoniał szkolny.

Ceremoniał szkolny to opis sposobów przeprowadzania najważniejszych uroczystości szkolnych z udziałem sztandaru szkoły; to również zbiór zasad zachowania się młodzieży w trakcie uroczystości szkolnych. Głównym zadaniem szkoły jest nauczanie i wychowywanie młodych ludzi. Obok wiedzy i umiejętności, przekazywanych na zajęciach lekcyjnych i pozalekcyjnych, należy uczyć dzieci i młodzież zasad postępowania w różnych miejscach i sytuacjach, poczynając od reguł dotyczących organizacji świąt i apeli. Zbiorem ustanowionych i obowiązujących w szkole norm zachowania się w czasie uroczystości szkolnych jest Ceremoniał Szkolny, który stanowi integralną część tradycji i harmonogramu pracy naszej placówki. Opisuje symbole szkoły i formy celebracji sztandaru. Zadaniem Ceremoniału jest również pomoc 
w organizacji ślubowań i apeli.

2.    Ceremoniał a postawa ucznia

Właściwa postawa ucznia w szkole powinna wyrażać się przez:

a.     patriotyzm

b.    szacunek dla symboli narodowych, przez które rozumieć będziemy: godło, flagę, barwy narodowe

c.     sztandar oraz hymn narodowy

d.    szacunek dla symboli szkolnych

3.    Najważniejsze pojęcia

a.    patriotyzm - to miłość i przywiązanie do ojczyzny; również „małej ojczyzny”;

b.    godło - to wizerunek orła białego, zwróconego w prawo, ze złotą koroną na głowie, 
z dziobem i szponami złotymi, w czerwonym polu. Heraldyczny znak orła jako godło dynastii państwowej pojawił się w I poł. XIII w., za rządów Władysława Łokietka stał się oficjalnym godłem całego państwa. Po odzyskaniu niepodległości, w 1919 r., Sejm  przyjął go za herb państwa. Nowy wizerunek orła został wprowadzony rozporządzeniem Prezydenta RP z 1927 r., oparty na projekcie prof. Z. Kamińskiego, wzorowany na godle z czasów Stefana Batorego, o kształcie prawie identycznym 
z obowiązującym obecnie. (Dokładne dane dotyczące godła, hymnu i flagi znajdujemy w Obwieszczeniu marszałka RP z dnia 2 listopada 2005 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o godle, barwach, hymnie RP oraz pieczęciach państwowych Dz. U. Nr 235 poz. 2000).

c.     flaga państwowa RP - to prostokątny płat tkaniny o barwach RP umieszczony na maszcie. Stosunek szerokości do długości flagi przedstawia proporcja 5:8. Flaga składa się z dwóch równoległych pasów równej długości; górny biały, a dolny czerwony. Górny związany jest z orłem herbowym, a dolny, czerwony, nawiązuje do barwy pola jego tarczy.

d.    hymn państwowy – „Mazurek Dąbrowskiego”, wprowadzony okólnikiem Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 15 października 1926 r., którego tekst literacki i muzyczny zostały określone w ustawie sejmowej z 31 stycznia 1980 r. 

e.     ceremoniał szkolny – opis sposobów przeprowadzania najważniejszych uroczystości szkolnych z udziałem sztandaru szkoły. To również zbiór zasad zachowania się młodzieży w czasie uroczystości szkolnych.

4.    Symbole Szkoły

Szkoła Podstawowa im. Szarych Szeregów w Mrozach Wielkich posiada:

- Patrona i godło

- Sztandar 

- Ceremoniał

5.    Godło Szkoły

Godło szkoły (logo) jest znakiem rozpoznawczym placówki. Należy je eksponować podczas uroczystości, na dyplomach, świadectwach, oficjalnych pismach urzędowych, znaczkach, identyfikatorach.

6.    Sztandar Szkoły

Sztandar Szkoły jest symbolem Polski, symbolem „małej Ojczyzny”, jaką jest szkoła i jej najbliższe środowisko. Uroczystości z udziałem sztandaru wymagają zachowania powagi, a przechowywanie, transport i przygotowanie sztandaru do prezentacji – wymagają właściwych postaw i jego poszanowania. Jest symbolem i najwyższym dobrem szkoły i należny mu jest taki sam szacunek jak symbolom narodowym.

- Opis: 

Strona główna: na niebieskim tle złoty napis: „SZKOŁA PODSTAWOWA IM. SZARYCH SZEREGÓW W MROZACH WIELKICH”, w środkowej części wyhaftowana srebrna lilijka Szarych Szeregów ze złotym symbolem Polski Walczącej.

Strona odwrotna: tło – barwy narodowe ułożone równolegle: góra - biała, dół – czerwona, godło Polski i wyhaftowany dookoła zloty napis: „BÓG-HONOR-OJCZYZNA”.

- Sztandar jest przechowywany w zamkniętej gablocie w gabinecie dyrektora, gdzie znajdują się również insygnia pocztu sztandarowego.

- W skład Pocztu Sztandarowego powinni wchodzić uczniowie o nienagannej postawie szkolnej i godni tego zaszczytu.

Pełnienie godności chorążego i asysty Pocztu Sztandarowego jest najwyższym zaszczytem, jakiego może dostąpić uczeń szkoły. Są oni wybierani przez opiekuna Pocztu Sztandarowego spośród uczniów z najlepszymi wynikami w nauce i wzorowym zachowaniem.

Skład Pocztu Sztandarowego: chorąży Pocztu Sztandarowego: jeden uczeń, asysta Pocztu: dwie uczennice. Chorąży Pocztu trzyma sztandar, dwie pozostałe osoby – asysta -  stoją po jego lewej i prawej stronie. Wszystkich członków Pocztu Sztandarowego obowiązują stroje galowe: dziewczęta – białe koszulowe bluzki, czarne spódnice lub spodnie; chłopcy – czarny lub granatowy garnitur, biała koszula z krawatem (dopuszcza się możliwość zdjęcia marynarki). 

Kandydatury składu pocztu zgłaszane są przez opiekuna Pocztu sztandarowego, za zgodą wychowawcy, nauczycieli i rodziców wybranych uczniów, do Dyrektora Szkoły. Uczniowie są zazwyczaj wybierani z klasy programowo najwyższej, ale istnieje możliwość odstępstwa od tej zasady. Kadencja pocztu trwa jeden rok – począwszy od ślubowania w dniu uroczystego zakończenia roku szkolnego klas ósmych. Decyzją rady Pedagogicznej uczniowie mogą być odwołani ze składu Pocztu Sztandarowego. W takim wypadku należy dokonać kolejnego wyboru. Obok zasadniczego składu powinien zostać wybrany skład rezerwowy. Sztandar powinien uczestniczyć w najważniejszych uroczystościach szkolnych, poza szkołą – na zaproszenie innych szkół i instytucji oraz w uroczystościach państwowych i regionalnych. 
W przypadku, gdy Poczet Sztandarowy uczestniczy w uroczystościach pogrzebowych lub ogłoszono żałobę narodową, sztandar powinien być ozdobiony czarnym kirem. Na sztandarze, wstążkę kiru, przywiesza się w miejscu jego zamocowania na drzewcu, od lewej górnej strony do prawej.

Insygnia Pocztu Sztandarowego to:

- biało – czerwone szarfy założone przez prawe ramię, białym kolorem zwrócone w stronę kołnierza, spięte na lewym biodrze

- białe rękawiczki 

- szare czapki rogatywki z haftowaną nazwą szkoły

Uczniowie uczestniczący w uroczystościach szkolnych i pozaszkolnych powinni być ubrani odświętnie w stroje galowe:

- chłopcy: białe koszule i ciemne (czarne lub granatowe) spodnie

- dziewczęta: białe bluzki i ciemne (czarne lub granatowe) spódnice

Całością spraw organizacyjnych Pocztu zajmuje się opiekun Pocztu, wyznaczony przez dyrektora, spośród nauczycieli szkoły.

7.    Uroczystości szkolne – zasady ogólne

Sztandar uczestniczy we wszystkich ważniejszych uroczystościach państwowych i szkolnych, które odbywają się w szkole. Opuszcza miejsce uroczystości przed częścią artystyczną. 

- Sztandar szkoły powinien być obecny na najważniejszych uroczystościach szkolnych, 

a w szczególności podczas rozpoczęcia i zakończenia roku szkolnego, uroczystego pożegnania lub przy wręczaniu świadectw absolwentom szkoły, podczas akademii z okazji świąt państwowych oraz na zaproszenie innych szkół i instytucji.

- Przed rozpoczęciem uroczystości Poczet Sztandarowy czeka przy wejściu do sali lub na placu, na którym odbywa się uroczystość. Dyrektor szkoły lub osoba prowadząca uroczystość prosi zebranych o powstanie, a następnie wygłasza formułę: „Baczność! Poczet Sztandarowy, Sztandar Szkoły Podstawowej im. Szarych Szeregów w Mrozach Wielkich, wprowadzić!” lub „Poczet Sztandarowy wprowadzić!”

Poczet Sztandarowy wchodzi na miejsce uroczystości. jeśli droga przemarszu jest wąska, Poczet może iść „gęsiego”, przy czym, osoba trzymająca sztandar idzie w środku.

W trakcie przemarszu wszyscy stoją. Poczet zajmuje miejsce po prawej stronie sali, przodem do zgromadzonych, i podnosi sztandar do pionu. Zebrani mogą usiąść.

- Jeśli śpiewany jest hymn państwowy, dyrektor lub osoba prowadząca, wygłasza formułę: ”Baczność! Do hymnu!” lub „Baczność! Do hymnu państwowego!”. Wszyscy wstają. Członkowie Pocztu stają na baczność, a sztandar należy pochylić do przodu pod kątem 45 stopni. Po odśpiewaniu bądź odegraniu hymnu, następuje komenda: „Po hymnie!”. Zebrani mogą usiąść. Poczet podnosi sztandar do pionu i może stanąć w pozycji „Spocznij”.

- Podczas śpiewania Pieśni Szkoły, dyrektor lub osoba prowadząca, wygłasza formułę: ”Baczność! Do Pieśni Szkoły!” Wszyscy wstają. Członkowie Pocztu stają na baczność, a sztandar należy pochylić do przodu pod kątem 45 stopni. Po odśpiewaniu bądź odegraniu Pieśni, następuje komenda: „Spocznij!”. Zebrani mogą usiąść. Poczet podnosi sztandar do pionu i może stanąć w pozycji „Spocznij”.

- Sztandar należy również pochylić podczas wciągania flagi państwowej lub papieskiej na maszt oraz w przypadku ogłoszenia minuty ciszy dla uczczenia czyjejś pamięci.

- Po zakończeniu uroczystości, dyrektor lub prowadzący prosi zebranych o powstanie i wydaje komendę: "Baczność! Poczet Sztandarowy, Sztandar Szkoły Podstawowej im. Szarych Szeregów w Mrozach Wielkich, wyprowadzić!” Poczet Sztandarowy wychodzi w ten sam sposób jak wchodził. Osoby zebrane na miejscu uroczystości mogą je opuścić dopiero po wyjściu Pocztu.

8.    Uroczystości kościelne

W czasie uroczystości kościelnych sztandar jest wprowadzany i wyprowadzany bez podawania komend. Podczas wprowadzania sztandaru wszyscy wstają. Poczet przechodzi przez kościół, trzymając sztandar pod kątem 45 stopni, do przodu i staje po lewej lub prawej stronie, bokiem do ołtarza i zgromadzonych osób, podnosząc sztandar do pionu.

W trakcie Mszy św. lub innej uroczystości członkowie Pocztu Sztandarowego nie klękają, nie przekazują znaku pokoju i nie wykonują żadnych innych gestów, stojąc cały czas w pozycji „Baczność” lub „Spocznij”.

Pochylenie sztandaru pod kątem 45 stopni do przodu w pozycji „Baczność” ma miejsce w następujących sytuacjach:

a)    podczas każdego podniesienia Hostii: w czasie Przemienienia, przed Komunią Św. oraz w czasie trzykrotnego podniesienia Monstrancji przy wystawieniu Najświętszego Sakramentu;

b)    podczas opuszczania trumny do grobu;

c)    podczas ogłoszenia minuty ciszy dla uczczenia czyjejś pamięci;

d)    podczas składania wieńców, kwiatów i zniczy przez wyznaczone delegacje;

e)      na każde polecenie opuszczenia sztandaru wydane przez kapłana lub inną przemawiającą osobę;

Poczet sztandarowy pełni funkcję reprezentacyjną. Wraz z opiekunem i dyrektorem szkoły bierze udział w uroczystościach:

- Święto Odzyskania Niepodległości,

- rocznica Uchwalenia Konstytucji 3 Maja,

- udział w mszach z okazji uroczystości rocznicowych.

Poczet sztandarowy uczestniczy również w uroczystościach z okazji:

- rozpoczęcia i zakończenia roku szkolnego,

- ceremonii ślubowania uczniów klas pierwszych,

ślubowania absolwentów szkoły.

9.    Postawy sztandaru i pocztu sztandarowego

- postawa zasadnicza – sztandar położony na trzewiku drzewca przy prawej nodze na wysokości czubka buta. Drzewce przytrzymywane prawą ręką na wysokości pasa. Lewa ręka jak w postawie zasadniczej;

- postawa „spocznij” – sztandar trzymany przy prawej nodze jak w postawie „zasadniczej”. Chorąży i asysta w postawie „spocznij”;

- postawa „na ramię” – chorąży prawą ręką (pomagając sobie lewą) kładzie drzewce na prawe ramię i trzyma je pod kątem 45 stopni w stosunku do ramienia. Prawa ręka wyciągnięta wzdłuż drzewca;

- postawa prezentuj – z postawy „zasadniczej” chorąży podnosi sztandar prawą ręką pionowo do góry wzdłuż prawego ramienia (dłoń prawej ręki na wysokości barku). Następnie lewą ręką chwyta drzewiec sztandaru tuż pod prawą i opuszcza prawą rękę na całej długości, obejmując dolną część drzewca. Asysta w postawie „zasadniczej”;

- salutowanie sztandaru w miejscu – wykonuje się z postawy „prezentuj”. Chorąży robi zwrot w prawo skos z równoczesnym wysunięciem lewej nogi w przód na odległość jednej stopy i pochyla sztandar do przodu pod kątem 45 stopni. Po czasie „salutowania” przenosi sztandar do postawy „prezentuj”;

- salutowanie sztandarem w marszu – z położenia „na ramię” w taki sam sposób jak przy „salutowaniu w miejscu”;

- komendy: „na prawo patrz” – pochyla sztandar, „baczność” – bierze sztandar na ramię;

10.                   Ceremoniał przekazania opieki nad sztandarem

Odbywa się w czasie uroczystego zakończenia roku szkolnego. Najpierw występuje Poczet Sztandarowy ze sztandarem, a następnie wchodzi nowy skład pocztu i ustawia się w następującym porządku: chorąży z przodu sztandaru, asysta przodem do bocznych płaszczyzn sztandaru.

Pierwszy zabiera głos dotychczasowy chorąży sztandaru, który mówi:

„Przekazujemy Wam sztandar – symbol naszej szkoły. Opiekujcie się nim i godnie reprezentujcie naszą szkołę”.

Chorąży nowego Pocztu Sztandarowego odpowiada:

„Przyjmujemy od Was sztandar szkoły. Obiecujemy dbać o niego, sumiennie wypełniać swoje obowiązki i być godnymi reprezentantami naszej szkoły”.

Dotychczasowa asysta przekazuje insygnia. Chorąży salutuje sztandarem, nowy chorąży przyklęka na prawe kolano, całuje róg sztandaru, po czym następuje przekazanie samego sztandaru oraz pozostałych oznak Pocztu Sztandarowego: szarf i rękawiczek.

Po przekazaniu sztandaru i insygniów stary skład dołącza do pozostałych na sali uczniów.

11.                   Ceremoniał szkolny

Ceremoniał szkolny obejmuje opis przeprowadzania uroczystości oraz stanowi zbiór ogólnych zachowania się i postaw uczniów w trakcie uroczystości szkolnych.

Do uroczystości, które na stałe wchodzą w plan pracy szkoły, należą:

- rozpoczęcie roku szkolnego,

- Dzień Edukacji Narodowej,

- Ślubowanie uczniów klas pierwszych,

- Święto Odzyskania Niepodległości,

- rocznica Uchwalenia Konstytucji 3 Maja,

- zakończenie roku szkolnego.

1. Pasowanie na ucznia

Ślubowanie uczniów klas pierwszych odbywa się w postawie zasadniczej. Wszyscy – uczniowie, nauczyciele i goście stoją na baczność. Uczniowie klasy pierwszej podchodzą do sztandaru, wyciągają dwa palce wyprostowanej prawej ręki w kierunku sztandaru.

Rota przysięgi:

Ślubuję!

Być dobrym Polakiem,

Dbać o dobre imię swojej klasy i szkoły,

Uczyć się w szkole, jak kochać Ojczyznę, jak dla niej pracować.

Starać się być dobrym kolegą.

Swym zachowaniem i nauką sprawiać radość rodzicom, 

nauczycielom oraz mojej Ojczyźnie – Polsce."

Pasowanie na ucznia następuje tuż po ślubowaniu złożonym przez pierwszoklasistów. Dyrektor szkoły na lewe ramię każdego pierwszoklasisty przykłada duży ołówek i mówi:

„Pasuję Ciebie na ucznia Szkoły Podstawowej im. Szarych Szeregów w Mrozach Wielkich”.

2. Ślubowanie uczniów kończących szkołę

Rota przysięgi:

My, absolwenci Szkoły Podstawowej im. Szarych Szeregów w Mrozach Wielkich, Naszej Ojczyźnie i Tobie, Szkoło, Ślubujemy!

Wiernie strzec Twojego honoru!

-ŚLUBUJEMY

Dalszą pracą i nauką rozsławiać Twoje imię!

ŚLUBUJEMY

Z godnością nosić zaszczytne miano wychowanka Szkoły Podstawowej im. Szarych Szeregów w Mrozach Wielkich

-ŚLUBUJEMY

Zdobytą wiedzę , umiejętności jak najlepiej wykorzystywać w dalszym życiu.

-ŚLUBUJEMY

Zawsze pracować sumiennie i uczciwie, czynnie współuczestniczyć w życiu naszego kraju

-ŚLUBUJEMY

12.                   Apele i uroczystości szkolne

Apele i uroczystości szkolne są organizowane dla dzieci z punktu i oddziału przedszkolnego oraz uczniów klas I – VIII.

Przebieg apelu: 

1.    Rozpoczęcie uroczystego apelu:

- Wprowadzenie sztandaru, odśpiewanie hymnu państwowego:

Prowadzący apel, dyrektor lub opiekun Pocztu Sztandarowego:

„Proszę wszystkich o powstanie!

Poczet sztandarowy Sztandar Szkoły Podstawowej im. Szarych Szeregów w Mrozach Wielkich wprowadzić!

Do hymnu!

(Hymn państwowy)

Po hymnie!

- Powitanie zaproszonych gości, nauczycieli, pracowników szkoły, rodziców oraz uczniów.

2.    Część oficjalna:

Przemówienia Dyrektora Szkoły, zabranie głosu przez gości.

Odśpiewanie Pieśni Szkoły:

„Proszę wszystkich o powstanie. Baczność!

Do Pieśni Szkoły!

(Pieśń Szkoły)

Spocznij!”

Wyprowadzenie sztandaru:

„Baczność!

Poczet sztandarowy Sztandar Szkoły Podstawowej im. Szarych Szeregów w Mrozach Wielkich wyprowadzić!”

3.    Część artystyczna:

Zaproszenie do obejrzenia części artystycznej.

4.    Zakończenie apelu:

W dniu, w którym w szkole odbywają się uroczystości szkolne, uczniowie zobowiązani są do noszenia stroju galowego: chłopcy: białe koszule i granatowe lub czarne spodnie, natomiast dziewczynki: białe bluzki i granatowe lub czarne spódnice.

13.                   Ustalenia końcowe

1.    Dekoracja budynku szkoły flagami państwowymi

Budynek szkoły dekorowany jest flagami państwowymi w:

- święta państwowe,

- dni wyborów samorządowych i parlamentarnych,

- dni żałoby narodowej.

2.    Precedencja

Precedencja – to porządek witania, przemawiania, zajmowania miejsc podczas oficjalnych spotkań władz państwowych.

W Polsce precedencja wygląda następująco:

a)    Precedencja stanowisk umocowanych konstytucyjnie i kierowniczych państwowych:

·       Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

·       marszałek Sejmu

·       marszałek Senatu

·       prezes Rady Ministrów

·       prezes Trybunału Konstytucyjnego

·       prezes Sądu Najwyższego

·       ministrowie

·       prezes NBP

·       prezes NSA

·       prezes NIK

·       rzecznik praw obywatelskich

·       prezes Instytutu Pamięci Narodowej

·       parlamentarzyści

·       szef Kancelarii Prezydenta

·       szefowie Kancelarii Sejmu i Senatu

·       szef Kancelarii Premiera

·       szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego

·       sekretarz stanu

·       kierownik urzędu centralnego

·       wojewoda

b)   Precedencja stanowisk administracji rządowej i samorządowej w województwie:

·       wojewoda

·       marszałek województwa

·       przewodniczący Sejmiku Województwa

·       kurator oświaty

·       wizytator kuratorium oświaty

·       inni zaproszeni goście

c)    Precedencja stanowisk samorządowych w powiecie:

·       starosta

·       przewodniczący Rady Powiatu

·       wicestarosta

·       dyrektor wydziału oświaty

·       wiceprzewodniczący Rady Powiatu

·       inspektor wydziału oświaty

·       członek Zarządu Powiatu

·       radny powiatu

·       sekretarz powiatu

·       skarbnik powiatu

·       inni zaproszeni goście

d)   Precedencja stanowisk w gminie (mieście):

·       prezydent miasta, burmistrz, wójt

·       przewodniczący rady gminy (miasta)

·       zastępca prezydenta miasta, burmistrza, wójta

·       dyrektor wydziału oświaty

·       wiceprzewodniczący rady gminy (miasta)

·       radny gminy (miasta)

·       sekretarz gminy (miasta)

·       skarbnik gminy (miasta)

·       inspektor nadzorujący placówkę

·       sołtys

·       przewodniczący zarządu dzielnicy (osiedla)

·       inni zaproszeni goście

Zaproszonych gości powinien powitać dyrektor w wejściu do szkoły. Jeżeli tego obowiązku nie może wypełnić sam, deleguje swojego zastępcę. Gości prowadzi na miejsce uroczystości.